محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

66

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

پيوست . ميان مرابطين و مسيحيان نبرد تازه‌اى درگرفت كه مرابطين بار ديگر شكست خوردند و جمع كثيرى از ايشان به قتل رسيد . اين واقعه در روز بيست و هشتم ماه جمادى الثانى سال 509 ه / اواخر اكتبر سال 1115 م بود « 1 » . امير سير بن ابى بكر لمتونى والى اشبيليه و سپهسالار لشكرهاى مرابطين در اسپانيا اندكى پيش از امير مزدلى در جمادى الاول سال 507 ه / 1114 م مرده بود و محمد بن فاطمه به جاى او به امارت اشبيليه رسيد و تا سال 515 ه / 1121 م در آن مقام بود . بدين‌گونه مرابطين با وفات مزدلى و سير بن ابى بكر دو تن از سرداران بزرگ خود و بزرگترين فرماندهان لمتونه در شبه جزيرهء اسپانيا را از دست دادند . مزدلى بن تيولتكان بن حسن بن محمد بن ترقوت ( ترجوت يا ترگوت ) از اركان دولت لتمونه بود ، از گروه صنهاجيان و از خويشاوندان يوسف بن تاشفين ، زيرا نسب هر دو به ترقوت مىرسد . ابن الخطيب او را پهلوانى ثابت قدم و پرآوازه ، با تنى تهم و خردى افزون و اراده‌اى استوار وصف مىكند كه عمر دراز كرد و بارها در نبرد با دشمنان شركت جسته و مردانگيها نموده است « 2 » . يكى از كارهاى بزرگ مزدلى بازپس گرفتن بلنسيه است از سپاه السيد و لشكرهاى قشتاله بعد از مرگ او . اين واقعه در سال 495 ه / 1102 م واقع شد . مزدلى در ايام يوسف بن تاشفين به امارت بلنسيه و سپس قرطبه و غرناطه برگزيده شد و چند سال پيش از مرگش از سوى على بن يوسف ولايت قرطبه يافت . سير بن ابى بكر نيز يكى از بزرگترين سرداران لتمونه بود . در نبرد زلاقه ، سال 479 ه لياقت نظامى خود را آشكار ساخت . چون امير المسلمين يوسف بن تاشفين براى بار سوم در سال 483 ه از مغرب به اندلس

--> ( 1 ) . ابن عذارى ، البيان المغرب ( اوراق خطى ياد شده - هسپريس ص 77 ) . ابن ابى زرع ، روض القرطاس ص 105 . ابن عذارى مىگويد كه امير محمد بن الحاج والى سرقسطه در نبرد قرطبه كشته شد و حال آنكه در روايت ديگر خواهيم ديد كه در سال پيش در جنگ ديگرى در ثغر اعلى كشته شده است . ( 2 ) . ابن الخطيب در الاحاطه ( نسخه ياد شده اسكوريال برگ 180 ) .